Lắng nghe để giải quyết đúng nhu cầu
Tại cửa ngõ giao thương lớn của miền Bắc là khu vực cảng Hải Phòng - địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan khu vực III, chất lượng giải quyết thủ tục hải quan có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp.
Mỗi khâu xử lý hồ sơ, kiểm tra, giám sát hàng hóa đều gắn với kế hoạch sản xuất, lịch giao nhận và khả năng thực hiện hợp đồng. Bởi vậy, phát triển quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp cần được thể hiện bằng khả năng nhận diện, xử lý những trở ngại phát sinh trong thực tiễn.
Với số lượng doanh nghiệp, tờ khai lớn, Chi cục Hải quan khu vực III xác định đồng hành với doanh nghiệp, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu là nhiệm vụ trọng tâm.
Riêng năm 2025, tại đơn vị có 32.632 doanh nghiệp làm thủ tục xuất nhập khẩu, tổng kim ngạch hơn 128 tỷ USD. Quy mô này đặt ra yêu cầu tổ chức hỗ trợ thường xuyên, phù hợp với đặc điểm từng nhóm doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm cách hiểu và thực hiện thống nhất trong toàn đơn vị.
Với số lượng doanh nghiệp lớn, nhu cầu hỗ trợ cũng rất đa dạng. Doanh nghiệp sản xuất cần bảo đảm nguyên liệu đầu vào; doanh nghiệp thương mại quan tâm tiến độ giao hàng; doanh nghiệp logistics cần sự phối hợp thông suốt giữa các khâu.
Vì vậy, chất lượng quan hệ đối tác phụ thuộc đáng kể vào việc cơ quan Hải quan có tiếp cận đúng vấn đề và đưa ra hướng xử lý phù hợp hay không.
Để giải quyết tốt các nhu cầu của từng loại hình doanh nghiệp, Chi cục duy trì các tổ tư vấn tại cấp Chi cục và hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu; tiếp nhận phản ánh qua hội nghị, làm việc trực tiếp, điện thoại, thư điện tử và các kênh trực tuyến.
Cùng với đó là hoạt động của lãnh đạo đơn vị trực tiếp nắm bắt tình hình tại doanh nghiệp. Cách tổ chức này tạo thêm cơ hội trao đổi, nhất là khi vướng mắc cần được làm rõ ngay trong quá trình thực hiện thủ tục.
Giá trị của việc lắng nghe nằm ở kết quả sau tiếp nhận. Một kiến nghị được hướng dẫn rõ ràng có thể giúp doanh nghiệp xử lý công việc trước mắt; nếu nguyên nhân được nhận diện đầy đủ, kinh nghiệm xử lý còn có thể hỗ trợ những doanh nghiệp gặp tình huống tương tự. Đối thoại vì thế cần trở thành quá trình trao đổi liên tục, tạo cơ sở nâng cao chất lượng thực thi công vụ.
Điển hình như Hội nghị đối thoại, gặp gỡ doanh nghiệp ngày 21/5/2026, thu hút khoảng 300 doanh nghiệp và sự tham dự, chỉ đạo của lãnh đạo UBND TP. Hải Phòng, cho thấy sự quan tâm đến cơ chế phối hợp này.
Tại hội nghị, bên cạnh việc giải đáp kiến nghị, Chi cục thông tin về triển khai thí điểm thông quan tập trung; lãnh đạo thành phố cũng trực tiếp trả lời một số đề xuất của doanh nghiệp.
Sự tham gia của lãnh đạo chính quyền địa phương có ý nghĩa thiết thực đối với những vấn đề liên quan nhiều cơ quan. Hoạt động xuất nhập khẩu vận hành trong một chuỗi gồm sản xuất, vận tải, kho bãi, cảng biển và thủ tục quản lý.
Khi các bên liên quan cùng trao đổi, kiến nghị có điều kiện được nhìn nhận đầy đủ hơn, hạn chế việc xử lý riêng lẻ từng khâu mà chưa giải quyết được khó khăn chung.
Một yêu cầu khác là đưa thông tin chính sách đến doanh nghiệp trước khi phát sinh sai sót. Trong năm 2026, Chi cục đã tổ chức tập huấn những quy định mới về thủ tục và quản lý hải quan cho công chức, doanh nghiệp. Việc cùng tiếp cận nội dung mới giúp tăng tính thống nhất khi thực hiện, tạo nền tảng để trao đổi nghiệp vụ cụ thể, sát nhu cầu hơn.
Xét từ góc độ quản lý, hỗ trợ sớm có thể giảm áp lực giải quyết vướng mắc về sau. Khi hiểu đúng yêu cầu, doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ, tổ chức công việc và kiểm soát rủi ro. Cơ quan Hải quan cũng có điều kiện tập trung nguồn lực vào những nội dung cần kiểm tra, nâng cao hiệu quả quản lý.
Gắn đồng hành với cải cách và trách nhiệm tuân thủ
Chiều sâu của quan hệ đối tác còn được thể hiện rõ khi doanh nghiệp tham gia vào quá trình thực hiện cải cách. Tại Hải quan khu vực III, việc chuẩn bị thí điểm thông quan tập trung từ ngày 1/6/2026 đi kèm thành lập tổ giải quyết vướng mắc và gửi thư ngỏ thông tin đến cộng đồng doanh nghiệp. Đây là những biện pháp hỗ trợ để tiếp nhận phản hồi trong quá trình chuyển đổi phương thức làm việc.
Bất kỳ thay đổi nào về tổ chức xử lý thủ tục cũng cần sự phối hợp từ người thực hiện. Doanh nghiệp cần biết đầu mối liên hệ, cách trao đổi hồ sơ và hướng xử lý khi phát sinh tình huống mới. Ở chiều ngược lại, phản hồi từ doanh nghiệp giúp cơ quan Hải quan nhận diện những điểm cần hướng dẫn rõ hơn, điều chỉnh việc phối hợp để quá trình vận hành thuận lợi.
Vì vậy, hiệu quả cải cách cần được xem xét qua trải nghiệm thực tế: Yêu cầu dễ hiểu, hướng dẫn thống nhất, phản ánh được xử lý kịp thời; khi doanh nghiệp có thể dự liệu các bước thực hiện, họ sẽ chủ động hơn trong kế hoạch giao nhận.
Quan hệ đối tác cũng mở rộng sang doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi, cảng. Trên cơ sở quy chế phối hợp, Chi cục tăng cường chia sẻ, kết nối dữ liệu điện tử và phối hợp giám sát hàng hóa, hướng tới phát triển cảng biển số, cảng thông minh và hải quan số. Đồng thời, đơn vị duy trì hệ thống đánh giá chất lượng phục vụ, tiếp nhận và xử lý những phản hồi chưa hài lòng của doanh nghiệp.
Đối với địa bàn cảng biển sôi động như khu vực cảng Hải Phòng, sự phối hợp giữa cơ quan Hải quan và doanh nghiệp kinh doanh cảng còn ảnh hưởng đến tính thông suốt của chuỗi logistics.
Nếu thông tin giữa các khâu thiếu đồng bộ, doanh nghiệp có thể phải chờ đợi, xác minh hoặc điều chỉnh kế hoạch vận chuyển. Bởi vậy, phát triển quan hệ đối tác cần gắn với khả năng cùng giải quyết những điểm nghẽn trong luồng hàng và luồng thông tin.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cũng có trách nhiệm cung cấp thông tin chính xác, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ và chủ động nâng cao năng lực tuân thủ. Quan hệ đối tác bền vững cần sự hợp tác từ cả hai phía. Tạo thuận lợi phải gắn với quản lý hiệu quả, bảo đảm công bằng giữa các chủ thể tham gia xuất nhập khẩu.
Việc Chi cục Hải quan khu vực III tiếp tục chú trọng chương trình hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan phù hợp với yêu cầu đó.
Tại hội nghị đối thoại tháng 5/2026, Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng Đỗ Thành Trung yêu cầu Chi cục Hải quan khu vực III tiếp tục nỗ lực đồng hành, chia sẻ thực chất hơn nữa với cộng đồng doanh nghiệp; chú trọng xây dựng quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp bền vững, chuyên nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật.
Trong hoạt động nghiệp vụ hằng ngày phải nêu cao tinh thần hỗ trợ, đối thoại, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp về thủ tục hải quan, quy định, chính sách, nhất là các quy định, văn bản quy phạm pháp luật mới về hải quan, logistics và hàng hải…
Nguồn: https://thuehaiquan.tapchikinhtetaichinh.vn/hai-quan-khu-vuc-iii-dua-quan-he-doi-tac-hai-quan-doanh-nghiep-vao-chieu-sau-thuc-chat-170614.html
